Rusya - Ukrayna Savaşı ce doğal gaz
Bilindiği gibi, Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'ya saldırması ile başlayan savaş sonrası, son yılların en büyük doğal gaz krizi yaşanmıştı. Nedeni ise, Avrupa ve ABD'nin savaşla birlikte Rusya'ya uyguladıkları ambargoya 'Rus petrol ve doğal gazını da' eklemeleri. Karşı tepki veren Rusya, ''Avrupa'ya doğal gaz akışını'' kesmişti. Ve Rusya ilk kez ve net bir dille, 'doğal gazı silah olarak kullanacağını' açıklamıştı (ve de kullandı). Bu karşılıklı restler sonrası Avrupa büyük doğal gaz krizi yaşamış; evlerde battaniye ile oturmadan, spor tesislerinin kapatılmasına kadar bir dizi tasarruf tedbirleriyle yaz aylarına çıkabilmişti. Krizi ağırlaştıran en büyük etken ise, dünyanın en zengin doğal gaz ülkelerinden birisi olan Rusya'nın 'savaş' durumu olmuştu.
ABD - İsrail ve İran Savaşı
Dünya, yeni bir savaşı yaşıyor. Ve yine savaşın merkezinde bir başka doğal gaz zengini ülke olan İran var. İran'da aslında Rusya gibi, başta ABD olmak üzere batılı ülkelerle uzun bir süredir ambargo sorunu yaşıyordu. Fakat bu sefer durum farklı, dünyanın en zengin petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip (bunları da ambargolara rağmen değişik yollarla ihraç edebilen) İran; İsrail ve ABD'nin saldırmasıyla başlayan bir savaşın merkezinde. Burada bir parantez açmakta fayda var, ''Avrupa Rusya ile yaşadığı doğal gaz krizi sonrası kaynak çeşitliliğine gitmiş ve LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz' alımına ağırlık vermişti''. Parantezi kapatırsak; tam bu noktada dünya LNG (doğal gaz) trafiğinin yaklaşık yüzde 20'sini karşılayan Hürmüz Boğazı, savaş nedeniyle petrol ve gaz taşımacılığına kapandı. Bu, dünya LNG ithalatçısı ülkeler için aslında çok ciddi kriz demek. Fakat, 'mevsim avantajı' şimdilik 'kriz tehlikesini azalttı ya da ortadan kaldırmış oldu'.
Boru gazı ve LNG
Doğal gaz, daha önceleri özellikle dünya ticaretinde 'boru Hatları' ile taşınan ve ticareti yapılan bir üründü. Ancak son yıllarda gelişen teknolojiler, savaşlar, afetler vb nedenlerle 'doğal gaz boru hatlarının zarar görmesi ya da kesilmesi'; LNG ticareti ve taşımacılığına ilgiyi artırdı. Türkiye de bu kapsamda son dönemde 'başta ABD (Amerika Birleşik Devletleri)' olmak üzere, önemli LNG alım anlaşmalarına imza attı. Bu nedenle de İran kaynaklı dünya LNG trafiğinin durması; Türkiye dahil diğer dünyada ülkeleri için LNG ticaretinin aksaması veya kesilmesi anlamı taşır. Ve bu trafikte 'savaş' nedeniyle durdu. Fakat; bugünlerde kış aylarının sonuna gelindi, bahar yakın. Dolayısıyla, Türkiye ve dünya doğal gaz tüketiminde önemli düşüşler oldu-oluyor (Doğal gazın özellikle ısınma amaçlı tüketiminin azalması ya da azalacak olması nedeniyle). Bu ise, boru ya da LNG gazına talebi azaltacak. Bu şekilde de, doğal bir süreçte'muhtemel bir doğal gaz krizi' önlemiş oluyor. Yani, 'mevsim etkisi' ile mevcut durumda dünyada bir doğal gaz krizini 'Orta Doğu'daki savaşa rağmen' söylemek zor. Tabii savaş uzar, Hürmüz Boğazı'nda petrol-gaz trafiği uzun süreli durursa; şimdi olmasa bile gelecek kış için 'ciddi bir kriz uyarısı' yapılabilir. Fakat, bunu demek için de çok erken.
Mevcut durumda; petrolün aksine, doğal gaz için 'ufukta bir kriz' gözükmüyor; en azından şimdilik.
Yorumlar
Kalan Karakter: