'Ordu, Trabzon ve Rize'nin deprem riski' Prof. Dr. Bektaş

Karadeniz bölgesi deprem riski

Türkiye, deprem ülkesi. Karadeniz gibi bazı bölgeler, deprem riski az olan bölgeler olarak biliniyor. Ancak; Karadeniz deprem bölgesi olmasa da, risk yok değil. KTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden Prod. Dr. Osman Bektaş (E); Karadeniz'de ve özellikle Ordu, Trabzon ve Rize'nin depremselliği konusunda sosyal medya hesabı üzerinden önemli bilgi paylaşımı yaptı.

İşte; Trabzon, Ordu ve Rize'nin deremselliğiyle ilgili merak edilenler ve cevapları...

• Prof. Dr. Osman Bektaş
• KTÜ (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Jeoloji Mühendisliği Bölümü (E)

Ordu, Trabzon ve Rize dprem riski

• Yakın ve uzak deprem kaynaklarından nasıl etkileniyor?

- ''Yakın kaynaklar (0-10 km): Karadeniz Sahil Fay Sistemi'nin ürettiği küçük ve orta büyüklükteki depremler.''
- ''Orta ve uzak kaynaklar (50-300 km): Kuzey Anadolu Fayı, Kuzeydoğu Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı üzerinde meydana gelen depremler.''
Zemin etkisi: ''Bu deprem kaynaklarından gelen özellikle düşük frekanslı (uzun periyotlu) sismik dalgalar, sahil kesimindeki alüvyon ve dolgu zeminlerde büyüyerek daha yüksek şiddette hissedilebiliyor.''

Sonuç:

• Yamaçlarda heyelanların tetiklenmesi,
• Dolgu alanlarında oturma ve yanal kaymaların gelişmesi,
• Gevşek ve suya doygun zeminlerde sıvılaşma riskinin artması.

Özet:
"ORDU-TRABZON-RİZE için deprem tehlikesi yalnızca yakın faylardan değil, yüzlerce kilometre uzaktaki büyük fay sistemlerinden gelen uzun periyotlu dalgaların sahil dolguları ve zayıf zeminlerde büyümesiyle de şekillenmektedir."

- ''Bu nedenle AFAD sahilde, sağlam zemin için yer sarsıntı şiddetini 0,2-0,3 g veya en büyük depremi 6,6 olarak öngörmüştur.''

Trabzon deprem riski

• TRABZON'UN DEPREM GERÇEĞI

- ''Trabzon’da deprem riskini yanlış anlıyoruz. Sorun sadece “deprem olur mu?” değil. Asıl mesele: zemin + frekans + bina uyumu. Sahil dolgu zeminler depremi büyütür, yamaçlar depremden çok heyelan üretir.''

- ''Trabzon’da deprem riskini yanlış anlıyoruz. Sorun sadece “deprem olur mu?” değil. Asıl mesele: zemin + frekans + bina uyumu. Sahil dolgu zeminler depremi büyütür, yamaçlar depremden çok heyelan üretir.''

Depremi radyo gibi düşün: ''Fay verici, zemin frekans değiştirici, bina alıcı. Aynı bina her yere yapılmaz. Aşağıdaki görselde Trabzon'un sahilden yamaçlara doğru değişen zemin- bina deprem parametreleri ve bina tipleri özetlenmistir.'2

 

Rize deprem riski

• RİZE'NİN RİSKİ DAHA YÜKSEK

- ''Yedisu’da oluşabilecek M7,1–7,4 büyüklüğündeki bir deprem, Doğu Karadeniz’de en büyük riski yalnızca sallantıyla değil; heyelan, kaya düşmesi ve zemin hareketleriyle oluşturabilir. Trabzon’da ana risk sahil dolguları ve zemin büyütmesi iken, Rize’de dik yamaçlar ve eski heyelan sahaları ve dolgular nedeniyle ikincil afet riski daha yüksek olabilir. Büyük deprem bazen en çok fayın üstünü değil, zayıf zemini etkiler.''

 

Yedisu depremi (Beklenen)

• 'TRABZON BEKLENEN YEDİSU M7,1-7,4 DEPREMİNE HAZIR OLMALIDIR'

- ''KAF Yedisu Segmenti üzerinde oluşabilecek M7,1–7,4 büyüklüğündeki bir deprem, doğrudan yıkım merkezi olmasa da Trabzon’u önemli ölçüde etkileyebilir.''

- ''Çünkü Trabzon, Kuzey Anadolu Fayına uzak olsa bile zemin yapısı, kıyı dolguları ve heyelana yatkın topoğrafyası nedeniyle “uzak depremleri büyütebilen” bir şehir durumunda. 1939’daki M7,9 Erzincan Depremi sırasında da Trabzon’da hasar ve can kaybı yaşandığı, bölgenin büyük uzak depremleri hissedebildiği biliniyor. Yani özetle: Trabzon için ana risk “fayın hemen üstünde olmak” değil; zayıf kıyı zeminleri (kumsal üzerindeki binalar), dolgu alanları (Akyazı-Gülcemal) ve heyelana duyarlı yamaçların (Yomra-Akçaabat yerleşkeleri) büyük bir uzak deprem sırasında ikincil afeti üretmesi söz konusudur. Bu yüzden özellikle sahil dolguları ve eski heyelan sahaları dikkatle izlenmesi gereken bölgelerdir. -Sonuç: ''1939 Erzincan depreminde can ve mal kaybı yaşayan Trabzon'da artan şehirleşme nedeniyle deprem riski de artmıştır.''

 

Prof. Dr. Bektaş

• 'TRABZON, BEKLENEN YEDİSU M7,1-7,4 DEPREMİNE HAZIR OLMALIDIR'

• Deprem nedir?

• Depremden önce neyapmalı?

• Deprem anında ne yapmalı?

• Depremden sonra ne yapmalı?

''Deprem öncesi, Deprem anında ve Deprem Sonrası ne yapmalı?

deprem - enerji ekonomisi