RADYASYON
Radyasyon İzleme ve Uyarı Sistemi Ağı (RADİSA) ile Türkiye genelinde havadaki radyasyonu anlık izleniyor: 'Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) 'Nükleer Düzenleme Kurumu, 239 istasyonu haiz Radyasyon İzleme ve Uyarı Sistemi Ağı (RADİSA) ile ülke genelinde havadaki gama radyasyon doz hızını anlık olarak takip etmektedir. RADİSA'dan elde edilen veri düzenli olarak internet sitemizde kamuoyuyla paylaşılmaktadır.'
ayrıntılar
Radyasyon İzleme ve Uyarı Sistemi Ağı (RADİSA) Acil Durum ve Çevresel İzleme
- Radyasyon İzleme ve Uyarı Sistemi Ağı (RADİSA)
- Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK)
NDK: ''08/03/2022 tarihli ve 31772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 95 sayılı “Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 5 inci maddesinde Nükleer Düzenleme Kurumu'nun görev ve yetkileri arasında sayılan "Ulusal radyasyon izleme faaliyetini yürütmek veya yürütülmesini temin etmek" hükmü uyarınca Radyasyon İzleme ve Uyarı Sistemi Ağı (RADİSA) NDK tarafından işletilmektedir. Bu kapsamdaki teknik destek Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu tarafından sağlanmaktadır.
Çernobil nükleer santral kazası
Çernobil nükleer santral kazası sonrasında, nükleer reaktörlerden kaynaklanabilecek radyolojik tehlikelerin erken tespit edilebilmesi için uygun yerlerde ölçüm istasyonlarının kurulması yönünde pek çok ülkede yoğun çalışmalar başlatılmıştır. Nükleer santral çevresinde ölçüm sistemleri bulunmasına rağmen alınan ölçümlerin reaktör işleticisinin sorumluluğunda olmasından dolayı bu bilgilerin ülkenin düzenleyici kurumuna aktarılmasının ötesinde buradan ihtiyaç duyacak diğer ülkelere aktarılması ülke politikaları ve güvenlik felsefeleri yönünden değerlendirildiğinde zaman zaman sıkıntılar yaşanmaktadır. Bu nedenle ülkelerin tesisler dışında da ölçüm istasyonları kurarak alınan bilgileri diğer ülkelerle paylaşmaları önem kazanmaktadır.
Potansiyel nükleer tehlikeler
Ülkemizin potansiyel nükleer tehlikelere karşı önceden hazırlıklı olması yönündeki esaslar doğrultusunda, 1986 yılından itibaren radyasyon izleme sistemlerinin kurulması çalışmalarına başlanmıştır. Ülkemizi sınırlarımızın içinden ve dışından etkileyebilecek düzeyde radyasyon sızıntısı olması durumunda uyarı verecek olan sistem; havadaki gama radyasyon düzeyindeki artışın algılanması esasına dayanmaktadır.
Sınır bölgelerimizde radyasyon izleme istasyonları
Bu kapsamda, yapılan tehlike değerlendirmeleri göz önüne alınarak, özellikle sınır bölgelerimizde radyasyon izleme istasyonları kurulması yaklaşımı benimsenmiştir. İstasyonlarda, gama radyasyon doz hızı ölçümleri yapılması amacıyla, Geiger-Müller dedektörü kullanan portatif cihazlar yerleştirilmiştir. Sistem dinamik bir proje olarak yürütülmüş zaman içerisinde sisteme yeni nitelikler kazandırılmıştır. Eş-zamanlı olarak çalışan sistemde 81 il merkezinde, 111 ilçe merkezinde, 12 termik santralde, 4 Nükleer/Radyasyon uygulaması içeren tesislerde, 3 sınır karakolunda ve 28 AKKUYU Nükleer Güç Santrali etrafında olmak üzere eş-zamanlı olarak çalışan toplam 239 RADİSA istasyonu mevcuttur.
239 RADİSA istasyonu haritası
Bulgaristan ve Romanya’da bulunan nükleer santraller
Harita üzerinde görüldüğü gibi istasyonlar Bulgaristan ve Romanya’da bulunan nükleer santrallere yönelik olarak Trakya Bölgesinde ve acil önlemlerin alınması açısından büyük öneme sahip, Doğu Anadolu Bölgesinde sıkça yerleştirilmiştir. Bunun yanında ülkemizde kurulacak nükleer santrallere yönelik olarak Mersin ve Sinop illerimizde RADİSA istasyonu sayısı diğer illere göre daha fazladır.
RADİSA işletilirken düzenli olarak alınan doğal radyasyon doz hızı ölçüm sonuçlarının takibi, değerlendirilmesi, güncellenmesi ve internet üzerinden halkın erişimine sunulması, sistemde meydana gelen arızaların tespiti ve giderilmesi ile yeni istasyonların işletmeye alınması çalışmaları yapılmaktadır. Ayrıca RADİSA’dan alınan veriler Avrupa ülkeleri arasında radyolojik bilgilerin toplanması için hazırlanan Avrupa Radyolojik Veri Değişim Platformuna (European Radiological Data Exchange Platform - EURDEP) gönderilmekte ve Avrupa ülkeleri tarafından EURDEP'e aktarılan veriler düzenli olarak takip edilmektedir. Bu durum olası bir nükleer serpintinin önceden haber alınmasını olanaklı kılmaktadır.''
RADİSA Özellikleri:
Sistem, radyasyon ölçüm sistematiği, cihaz üretimi, bilgisayarlı kontrol, merkezi otomasyon konularında ülkemizin sahip olduğu deneyim ve teknik imkanlar kullanılarak üretilmektedir.
- Sistem 24 saat kesintisiz çalışmaktadır.
- Uyarı durumunda;
- Kontrol merkezi, istasyondan alınan veriler ile otomatik olarak uyarılmaktadır.
- Kontrol merkezi yazılımı, görevli personeli istasyonun adını belirterek görsel uyarı ile bilgilendirmektedir.
- Kontrol merkezinden istenildiği anda istenen istasyonlara ulaşılabilmektedir.
- İstasyonların tüm parametreleri kontrol merkezinden kontrol edilmektedir.
Kontrol merkezi yazılımında otomatik görev programı tanımlamaları ile istenen istasyonlar veya grup istasyonlar istenen zaman aralığında veya belirlenen zamanda otomatik olarak aranarak istenen ayarları yapabilmekte veya istenilen verileri alabilmektedir.
BİLGİ
NDK tarihçe (Nükleer Düzenleme Kurumu ne zaman kuruldu?
''Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK), 05.03.2022 tarihli ve 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu, 95 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde; nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi sırasında çalışanların, halkın, çevrenin ve gelecek nesillerin iyonlaştırıcı radyasyonun olası zararlı etkilerinden korunmasına yönelik düzenleyici kontrol faaliyetlerini yerine getirmektedir.
Kurumun nükleer enerji ve iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetler üzerindeki düzenleyici kontrolü;
• Düzenleme,
• Yetkilendirme ve onay,
• Gözden geçirme ve değerlendirme,
• Denetim ve yerinde inceleme,
• Yaptırım
faaliyetleri ile gerçekleştirilmektedir.
Buna ek olarak NDK; Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ilgili diğer mevzuat kapsamında çalışanların, halkın, çevrenin ve gelecek nesillerin iyonlaştırıcı radyasyonun olası zararlı etkilerinden korunmasına yönelik olarak belgelendirme faaliyetleri, ulusal radyasyon izleme faaliyetleri, ulusal radyasyon kaynakları kayıt sistemi, ulusal merkezi doz kayıt sistemi faaliyetleri, nükleer madde sayım ve kontrol sistemi faaliyetleri; ulusal ve uluslararası kuruluşlar ve ilgili taraflarla işbirliği ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla çalışmalar gerçekleştirmektedir'' (Kaynak: NDK).
Türkiye'nin etrafındaki nükleer santraller tamamı için,
enerji ekonomisi
Yorumlar
Kalan Karakter: